Từ xứ sở Kangaroo xa xôi, ở tuổi 60, ông John đã mang giống xoài Úc về vùng đất Khánh Hòa.

Nhớ lại những ngày đầu “bắt tay vào việc” ở đất Khánh Hòa, ông John tâm sự: “Qua sách báo, tôi được biết Việt Nam là một trong số các nước châu Á trồng xoài, trong đó, có một số - các giống xoài nổi tiếng tại địa phương. Cuối năm 2002, khi sang Việt Nam, TS Nguyễn Văn Châu, Viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam khuyên tôi nếu định trồng xoài ở Việt Nam thì nên đến Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Đó là khu vực tốt nhất để xoài phát triển. Sau đó, tôi ngay lập tức quyết định đến đây. Và giờ tôi thấy đó là một quyết định đúng đắn.

Sau thời gian khảo sát đất đai, ông John làm việc với Trung tâm Nông nghiệp công nghệ cao Khánh Hòa trồng thử nghiệm 9ha xoài tại Suối Dầu, huyện Diên Khánh. Thời gian đầu, anh đưa 2 giống xoài nổi tiếng trên thị trường quốc tế là R2E2 (Mangiferraindica L.Var) và KP (Kensingtonpride) về trồng tại Cam Ranh.

Điều đáng nói là toàn bộ gần 100.000 cành xoài giống được vận chuyển bằng máy bay từ Úc về Việt Nam đều đã được ghép vào giống xoài địa phương. Nhờ được chăm sóc tốt theo quy trình công nghệ nên cây xoài Việt - Úc lớn nhanh. Có những cây xoài chỉ sau hai năm trồng đã đơm hoa kết trái.

Anh xin chính quyền địa phương cấp thêm héc-ta ở huyện Khánh Vĩnh để phát triển giống xoài này. Ngoài ra, anh còn đến các vùng khác ở thị xã Cam Ranh để quảng bá giống xoài của quê hương mình. Đến nay, ở Cam Ranh, Diên Khánh, Khánh Vĩnh đã có nhiều hộ trồng thử nghiệm với tổng diện tích 30ha. Giữa tháng 5-2006, 9ha xoài trồng thử nghiệm của ông John và Trung tâm Nông nghiệp công nghệ cao Khánh Hòa giờ đã đơm hoa kết trái.

Gắn bó sâu nặng với tỉnh Khánh Hòa

Như trên đã nói, giữa năm 2003, ông John làm việc với Trung tâm Nông nghiệp công nghệ cao Khánh Hòa trồng thử nghiệm 9ha xoài Úc tại khu vực Suối Dầu. Điều đáng nói, chính ông là người đứng ra tài trợ toàn bộ chi phí ban đầu như kéo điện, lắp đặt hệ thống tưới tự động, cấp giống trị giá hàng trăm triệu đồng.

Việc ông tiến hành trồng 100ha xoài tại huyện Khánh Vĩnh đã là một kỳ công. Ai cũng bất an khi biết anh quyết định về vùng sâu – vùng xa của huyện Khánh Vĩnh để làm đất trồng cây. Anh cho biết: “Tôi muốn chứng minh rằng ở đâu áp dụng kỹ thuật tốt thì ở đó trồng xoài Úc mới cho kết quả tốt”.

Riêng Công ty TNHH EMU Việt Nam đã lên phương án xây dựng nhà máy chế biến xoài tại Cam Đức, thị xã Cam Ranh để nhân rộng giống xoài Úc tại vùng đất Khánh Vĩnh. Dự án có diện tích 6,6ha với vốn đầu tư hơn 1 triệu USD, trong đó có 5ha mô hình khuyến nông. Nhà máy chế biến xoài đã được khởi công xây dựng và dự kiến hoàn thành vào tháng 11/2006.

Bên cạnh đó, ông đang kêu gọi tài trợ cho kế hoạch nâng cao công nghệ chế biến sau thu hoạch tại tỉnh Khánh Hòa. đồng thời giới thiệu bạn bè, đối tác đầu tư vào tỉnh Khánh Hòa (chủ yếu là cây ăn quả).

Triển vọng xuất khẩu xoài của Khánh Hòa

Kết quả bước đầu cho thấy tiềm năng trồng xoài Úc tại Khánh Hòa là lớn nhất. Diện tích xoài tại trang trại Suối Dầu do Trung tâm Nông nghiệp công nghệ cao Khánh Hòa trồng từ giữa tháng 6/2003 đến nay đã cho một vụ bội thu, trong khi các hộ nông dân khác lo xoài mất mùa. Phó Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp công nghệ cao Khánh Hòa Võ Ngọc Thái cho biết: “Chúng tôi rất bất ngờ khi thấy chúng phát triển nhanh ở trang trại này và cho một vụ mùa bội thu như vậy. Có cây cho đến 60 quả với trọng lượng từ 0,5 – 1,2kg/quả. Anh phải công nhận rằng giống xoài Úc trồng ở vùng này có chất lượng, năng suất không thua gì xoài trồng ở Úc, thậm chí có màu sắc đẹp hơn xoài ở Úc.

Vụ xoài đầu tiên này đã được xuất khẩu sang Đức, Singapore và Hồng Kông để chào hàng. Khoảng một tuần trước khi thu hoạch, đại diện siêu thị các nước đã đến ngay trang trại này để kiểm tra công việc ở các khâu như nuôi trồng, đóng gói.

Việc Công ty EMU của Úc có nhiều mối quan hệ làm ăn với nhiều nước trên thế giới và mùa xoài ở Việt Nam khác với ở Úc là những điều kiện thuận lợi nhất cho đầu ra xoài Úc ở Khánh Hòa.

Công ty đã làm việc với nông dân để đảm bảo giá thu mua từ 5.000 – 8.000 đồng/kg. Để mở rộng diện tích xoài trên địa bàn, công ty có kế hoạch cho nông dân mượn xoài giống và thu tiền sau khi thu hoạch. Về lâu dài, khi vùng nguyên liệu được mở rộng, ngoài dây chuyền đóng gói xoài, công ty sẽ đầu tư vào chế biến xoài như nước xoài, bột xoài, kem xoài… Ông John hứa rằng trung tâm của ông sẽ cung cấp hỗ trợ kỹ thuật trồng và chăm sóc xoài cho các hộ nông dân có nhu cầu trồng xoài Úc trên địa bàn. Hiện trung tâm đã có đủ nguồn xoài giống để cung cấp cho bà con nông dân.

Câu chuyện ông John mang giống xoài Úc về đất Khánh Hòa đến nay vẫn còn nhiều điều thú vị.